آموزش

گرافیک نوین(3)

گرافیک نوین(3)

گرافیک نوین(3)

گرافیک نوین(3)

 

شرکت تبلیغاتی فانوس با ادامه مبحث گرافیک نوین با شماست.با ما همراه باشید برای مطالعه این فصل از مقاله در مورد مباحث بیلبورد، بسته بندی و  طراحی جلد کتاب.

 

فصل سوم:

بیلبورد اینجا، بیلبورد آنجا، بیلبورد در همه جا!

بیلبورد در تبلیغات ایران

گرافیک

بر خلاف رشد کند و حرص آور سلیقه در تبلیغات تلویزیونی، مسئولان و تبلیغات چی های خلاق به سرعت به امکانات و برتری های بیلبورد پی برده و انواع ترفندها وهنرها را بر روی آن پیاده کردند مدتی پس از جا افتادن بیلبوردهای تک و توک در بزرگ راه ها، بیلبوردهای چند تصویری به عجایب تبلیغاتی شهر افزوده شد ودر چهارراه های پررفت و آمد نصب شد. ما آرزو می کردیم چراغ قرمز دیرتر سبز شود تا ما هر سه تلبیغ را ببینیم و از تغییر تدریجی آنها به یکدیگر مات و مبهوت شویم.

تعداد آثار زیبای تبلیغاتی در این دوران کم نیست، بیلبورد سه بعدی برف، در بزرگراه رسالت یکی از زیباترین بیلبوردهای سه بعدی این سالها به شمار می رود و مجموعه آثار زرتشت سلطانی در تبلیغات محصول غذایی روزانه، نقطه عطفی در هنر گرافیک تبلیغاتی ایران هستند. ناگفته نماند که گاهی سر و کله اشکال نامناسب و جملات تبلیغاتی بسیار طولانی هم روی این تابلوهای عظیم پیدا می شود که نه تنها وظیفه خود را انجام نمی دهند که موجب حواس پرتی راننده و تصادف احتمالی نیز می شوند.

خوشبختانه تعداد چنین طرح هایی رو به کاستی است و مشخص است که افرادی خوش ذوق مشغول کار گرافیک و تبلیغات هستند.

در این میان پوسترهای سینمایی و پوسترهایی در باب مسائل اجتماعی مانند اعتیاد، تنظیم خانواده و مانند آن که در ابعاد بزرگ بر روی بیلبوردهای اندازه متوسط داخل شهر نصب می شوند هم بریا خود داستانی دارند. اگر توجه کرده باشید، پیام موجود بر تابلوهای تبلیغاتی در مناطق مختلف متفاوت است و بستگی به سطح زندگی در هر منطقه دارد. بیشتر تبلیغات مربوط به تولیدات داخلی، هشدارهای اجتماعی و مانند آن از میان هفت تیر به پایین را دربر می گیرند و تبلیغات موبایل، کولر گازی و لوازم اندکی مدرن تر در حد فاصل هفت تیر تا پل پارک وی را پر می کنند و تبلیغات ساعت رولکس و عطر ژیوانشی و کالاهای لوکس، از سمت شمالی پل به بالا آغاز می شود.

پوسترهای سینمایی در حوالی مناطق پر سینما مانند بخش میانی خیابان ولی عصر، بیشتربه چشم می خورند و خلاصه اگر به تهران وارد شویم و مناطق آن را نشناسیم. بیلبوردها کمک بزرگی برای تشخیص منطقه و محیط به شمار می روند.

در نهایت به اینجا می رسیم که هر چند در ایران بیلبوردها آلبوم تاریخ معاصر ما نیستند، اما برای خود شخصیت مهمی پیدا کرده اند و به نوعی معرف شخصیت اهالی شهر هستند. در اینجا باید از دست اندرکاران این شناسنامه های عظیم شهری بخواهیم که در معرفی هرچه بهتر شهر و مردم آن بکوشند، سلیقه هنری و الگوی مصرفی جامعه را بهبود بخشند و فراموش نکنند که کار آنها قبل از اینکه جنبه مادی داشته باشد، کاری فرهنگی به شمار می آید ومسئولیت بزرگی بر عهده آنان گذاشته است.

بیلبوردها، تصاویری از تاریخ مدرن

اولین قدم ها در مسیر تبلیغات

ماشین چاپ قابل حمل را اختراع کرد، Johannes Gutenberg در سال ۱۴۵۰، زمانی که یوهان گوتنبرگ با انتشار برگه های آگهی دستی، تبلیغات به شکل امروزی آن به مردم معرفی شد. در سال ۱۷۹۶، با تکمیل روش های لیتوگرافی، اولین پوستر تصویرسازی شده به وجود آمد به مرور زمان، مردم به دنبال جاهایی مناسب برای نصب آگهی های خود بودند تا در محدوده زمانی مشخص، بیشترین بازدیدکننده را داشته باشد. به این ترتیب، ستونها و جعبه های مخصوص نصب آگهی در نقاط پر تردد شهرها برپا شد.

اولین بار تبلیغات در حاشیه جاده ها توسط تاجران و کسبه محلی آمریکایی به کار رفت آنها علامت ها و تابلوهایی را بر دیوارها و نرده ها نقش می کردند یا پوسترهایی را بر روی تیرهای تلگراف، دیوارها و هر محل ممکن، نصب می کردند. در نیویورک سال ۱۸۳۵، اولین پوستر بسیار بزرگ در فضای خارجی نصب شد. این پوستر برای تبلیغ یک سیرک به چاپ رسید Jared Bell 15 متر مربعی، توسط چاپخانه جردبل.

قرن بیستم و تحولات تبلیغاتی

در سال های ۱۹۰۰، در صنعت تولید بیلبورد اتفاق بزرگ رخ داد. صنایع و شرکت های بزرگ برای تبلیغ کالاهای خود در بازارهای داخلی، به استفاده گسترده ای از بیلبورد پرداختند و تصاویر بزرگ و پر جلوه ای از خمیردندان و صابون گرفته تا انواع خوراکی ها و نوشیدنی ها، بر روی بیلبوردها ظاهر شدند. در دوران جنگ، تبلیغات روی بیلبوردها بر روی بسیج نیروها و دفاع از کشور و شعارهای وطن پرستانه متمرکز می شد و در دوران صلح، این تمرکز بر روی بهبود بخشیدن به شیوه زندگی و تبلیغ برای آخرین دستاوردهای صنعتی بود.

گرافیک

بیلبوردها از سال های ۱۹۹۰ تا امروز

با ظهور فن آوری دیجیتال، تابلوهای دست نویس و نقاشی شده، جای خود را به نسخه هایی از تصاویر دیجیتالی داده است که بر روی هر نوع سطح ممکن چاپ و نصب می شوند. این تصاویر در همه جا هستند، بدنه اتوبوس ها، … کیوسکها، سردر مغازه ها، بدنه تاکسی ها، داخل فروشگاه های بزرگ و فرودگاه و …

از ابتدایی ترین تمدن ها تا به امروز، بشر از بیلبورد در هر شکل و اندازه به امید یافتن بازار برای کالاهای مادی و معنوی خود سود جسته است و این کار موجب ارتقا بسیاری از جنبه های زندگی شده است. آنها مبدل به یکی از محبوب ترین وسایل خبررسانی شده اند. بنا به گفته یکی از متخصصین، دلیل این محبوبیت یا به خاطر مخاطب فراوان و قیمت مناسب آن است یا به این دلیل که امروزه مردم بیشتر وقت خود را در اتومبیل ها و در حال تردد در خیابان ها می گذرانند، در هر صورت، بیلبوردها باقی خواهند ماند.

فصل چهارم:

بسته بندی

کلیات گرافیک نوین(3)

باید دستور العمل های مکتوب که مبین چگونگی دریافت، قرنطینه، نمونه برداری، بررسی و آزمایش و حمل مواد بسته بندی و برچسب زنی می باشد تهیه و تدوین گردد.گرافیک نوین(3)

گرافیک

تمام مواد بسته بندی و برچسب زنی باید با مشخصات تعیین شده مطابقت داشته باشند. در صورتی که دارای شرایط فوق نباشند باید از استفاده آنها در عملیاتی که مناسب آن نیستند جلوگیری شود.

گزارشات مربوط به مواد بسته بندی و برچسب ها که حاوی دریافت، بررسی و آزمایشهای انجام شده و اینکه آیا مورد قبول بوده اند یا خیر باید ثبت و نگهداری شود.

مواد بسته بندی

ظروف بسته بندی باید قابلیت حفاظت کافی جهت جلوگیری از فساد یا آلودگی مواد حد واسط یا مواد اولیه دارویی را طی حمل و نقل و نگهداری داشته باشد.

ظروف بسته بندی با توجه به ماهیت ماده حد واسطه یا ماده اولیه دارویی باید تمیز گردد و اصول بهداشتی رعایت گردد تا اطمینان حاصل شود که برای مصرف مورد نظر مناسب می باشند. مواد مورد استفاده در بسته بندی نباید قابل واکنش نشت کردنی یا جذب شدنی باشد به گونه ای که کیفیت ماده حد واسطه یا ماده اولیه دارویی را نسبت به خصوصیات مورد نظر تغییر دهند.

اگر ظروف مجددا استفاده شوند باید مطابق با روش های مستند تمیز شوند و همه بر چسب های قبلی نیز باید کنده یا برداشته شوند.

کنترل و صدور بر چسب

دسترسی به محوطه انبار برچسب باید محدود به پرسنل مجاز باشد.گرافیک نوین(3)

باید روشهایی برای تطبیق مقدار برچسب های صادر شده، مصرف شده و برگردانده شده و همچنین ارزیابی اختلافات موجود بین ظروف بر چسب خورده و تعداد برچسب های صادر شده تدوین گردد چنین اختلافاتی باید بررسی و توسط واحد (های) کیفیت تایید شود همه بر چسب های اضافی که دارای شماره بچ با دیگر موارد چاپ شده مربوط به بچ هستند باید منهدم گردند.

گرافیک

فصل پنجم:

طراحی جلد کتاب در ایران

قبل از اختراع صنعت چاپ، کتاب کالای پر هزینه و تنها در اختیار شاهان و درباریان بود.

چون خود کتابت،نسخه برداری و سپس تهیه روی جلد برای حفاظت از چنین کالای پر ارزشی وقت و هزینه زیادی می طلبید. از آنجا که متن کتاب ناگزیر میبایست از ارزش معنوی بالایی برخوردار باشد تا چنین تلاشی را به خدمت بگیرد، جلد آن نیز میبایست از نظر زیبایی و استحکام و توانایی حفاظت از آن متن شایستگی لازم را دار ا می بود. بنابراین جلد سازان، متناسب با شرایط زمانه و پیشرفت تکنولوژی از مواد گوناگون برا ی ساخت جلد استفاده می کردند و با اندوخته ذوق و فرهنگ و هنر خود آن را می آراستند.

یکی از قدیمی ترین موادی که برای ساخت جلد به کار گرفته می شد، چوب بود. پس از آن و با تکامل فن (دباغی ) از پوست حیوانات برای کتاب بهره گرفته شد. و بعد ها در قرون وسطی مقوا با کیفیتی مناسب تر جانشین پوست شد، پس از آن انواع کاغذ و امروزه انواع پلاستیک جایگزین آن شده اند. در ایران پیش از عصر صفوی از چرم، تیماج، شبرو، پوست نازک گوساله، چرم خام و … برای ساختن جلد کتاب استفاده و سپس با ذوق و سلیقه فراوان روی آن را تزئین و نقاشی می کردند. توجه به این امر در زمان تیموریان چندان افزایش پیدا کرد که بایسنقر میرزا، پادشاه تیموری، گروهی را به سرپرستی (غیاث الدین ) به چین فرستاد تا فنون کتاب سازی ، روی جلد و مقوا سازی ر ا بیاموزند. نقاشان و خوشنویسان بسیاری در دربار این پادشاه گرد آمده بودند که معروفترین ایشان (استاد قوام الدین تبریزی) بود. که منبت کاری روی جلد از ابتکارات اوست. (قرآن بایسنقری ) و (شاهنامه بایسنقری) از مهمترین آثار این دوره هستند. از زمان صفویه از پارچه نیز برای جلد سازی استفاده شده. پارچه های (زری) و (قلم کار) و سپس در دوران قاجار پارچه (ترمه) به این کار می آمد روی جلد کتب، از آنجایی که تصویر گری صورت آدمی نهی شده بود، به وسیله نقوش انتزاعی و هندسی تزئین می شد و به کمک رنگ اشکال زیبایی را بوجود می آورد. همچنین از نقوش اسلیمی و انواع گره ها نیز استفاده می شد. از فن های خاص آرایش جلد کتاب نیز می توان از (کوبیده)، (ضربی)، (معرق)، (معرق زری) و روغنی نام برد.

درزمان قاجاریه و به دنبال آشنایی با فرهنگ غرب دوباره جلدهای روغنی باب شد که روی آن را با نقوش گل و مرغ وترنجی می آراستند و سپس تصویر چهره های خیالی آدم ها با چشم اندازی مینیاتوری روی جلد کتابها را آراست. تا این زمان هنوز طراحی روی جلد در اختیار نقاشان و در حیطه هنر نقاشی بود. روی جلدها مستقل و بدون به متن کتاب نقاشی می شدند و هر چند دارای بار فرهنگی بودند. اما ربطی به موضوع کتاب نداشتند با ظهور فن چاپ در ایران، تمامی زمینه های وابسته به کتاب متحول شد. تمام حرفه های مرتبط با انتشار کتاب تبدیل به حرفه ای مستقل شد و کم کم مؤسسات و بنگاه های بزرگ نشر به وجود آمدند. کتاب های خارجی ترجمه شدند و تکنولوژی مهم چاپ ملزومات خود را به همراه خود ساخت در این مرحله چاپ سنگی راه گشای روی جلو بود. بدین ترتیب که نقشی را روز کاغذ چاپ می کردند و بعد به مقوای جلد می چسباندند. در زمان پهلوی اول، کار چاپ باز هم رونق یافت، کتاب های درسی شکل واحد پیدا کردند و روی جلد آنها، اسم کتاب و نویسنده آن با خطی خوش درج شد اما هنوز طراحی روی جلد خبری نبود.

از سال ۱۳۲۰ تا ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ یک دوره دموکراسی و سیاسی در ایران شکل گرفت. این تحولات اجتماعی که همراه احزاب و گروه ها و تفکرات نوین، چاپخانه های تازه را نیز به خود همراه داشت، باید با انتشار مجلات و کتابها عطش جامعه سواد آموخته را سیراب می کرد. در این زمان کارایی طراحی روی جلد مد نظر گروه های سیاسی و احزاب قرار گرفت تا بدین وسیله مخاطبان بیشتری را جذب کنند. در این زمان نشریه های پیام نوین، سخن، مردم و … این امر را جدی گرفتند روی جلدسازی این دوره تحت تأثیر طراحان گرافیک فرانسوی با تکیه بر تصویر بود.

اما اولین نشانه از چاپ روی جلد متحد برای یک سری کتاب در نوشته آوانس آواسیان آمده است: «نزدیک خانه ما انتشارات کانون معرفت بود، هرگاه از جلوی آن مغازه رد می شدیم چند دقیقه ای می ایستادم و عناوین کتابها را با ولع می خواندم. در آن زمان دهها جلد کتاب با جلد کاغذی سفید رنگ، تمامی ویترین آن کتابفروشی را پوشانده بود و روی هر کدام از آنها نوشته بود: «صدکتاب از صد نویسنده بزرگ».

گرافیک

به دنبال مدرن سازی رضا شاهی، تغییرات بنیادین داد و ستد و تجارت خارجی، دفاتر تبلیغاتی گشایش یافتند که در کنار طراحی بسته بندی محصولات ونشانه های دولتی اولین آثار شاخص طراحی جلد کتاب را به عهده داشتند. محمد بهرامی اولین کسی است که آتلیه طراحی شخصی خود را در سال ۱۳۲۴ افتتاح کرد و اولین طرح جلدهای چاپ شده را در کارنامه خود دارد. این روی جلدها با تکنیک چاپ مسطح با کلیشه انجام می شدند و اکثراً ۲ یا ۳ رنگ بودند و با زیرکی خاص از سایه روشن هایی که به ترام احتیاج داشتند، در آنها پرهیز و از ترفند هاشور یا نقطه زنی استفاده می شد. روی هم نشاندن رنگ های مکمل و به دست آوردن رنگ سوم از دو رنگ اولیه حکایت از هوشیاری و دانش بهرام در لیتوگرافی و چاپ دارد. در آتلیه بهرامی، پرویز کلانتری، مرتضی ممیز، محمد تجویدی، آیدین آغداشلو، علی اکبر صادقی، علی اصغر معصومی و محمد احصائی به کار مشغول شدند که هر یک بعدها در شکل گیری طراحی روی جلد کتاب تأثیر می گذاشتند. طراحی روی جلد با تأسیس بنگاه ترجمه و نشر کتاب جدی شد. این بنگاه کتاب های خود را با روی جلدهای ساده ای با رنگ تخت و اغلب ۳ رنگ و خط نستعلیق روانه بازار می کرد. از سال ۱۳۳۵ مؤسسه انتشارات فرانکلین به ابتکار اتحادیه هایی از ناشران آمریکایی و بعضی از کشورهای آسیایی و آفریقایی به سرپرستی همایون صنعت زاده در ایران آغاز به کار کرد. این مؤسسه نخستین انتشاراتی بود که استانداردهای بین المللی رایج را در کتاب هایی که به چاپ می رساند، رعایت می کرد. در این مؤسسه محمد زمان زمانی، غلامعلی مکتبی، نورالدین زرین کلک، ژانت میخائیلیان، فریدون جهانشاهی، احمد صنعتی، لئونی تاشیچیان، فرشته پرویزی، گیلیارد عرفان، عزت ا… پایان، آراپیک باغداساریان و فرشید مثقالی به جلدسازی کتاب می پرداختند. این انتشارات در ابتدا از طرح جلد بسیار ساده ای با پس زمینه رنگی و آرم سر مرغ هخامنشی بهره می گرفت و تمامی نوشته ها به خط نستعلیق بود. این انتشارات برای هر سلسله کتاب با موضوع خاص، از رنگی واحد استفاده می کرد و بدین ترتیب بین کتب تاریخ، ادبیات، دیوان های شعر و … وجه تمایزی ایجاد می کرد.

همراهی شما با آژانس تبلیغاتی فانوس باعث افتخار ماست، ادامه مقاله با عنوان گرافیک نوین (4)در انتظار شماست.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید